Stemmen met de bib van Evergem
De Leesjury is een leesclub voor kinderen en jongeren, waarbij de juryleden boeken lezen, bespreken en beoordelen. Maar wat gebeurt er allemaal achter de schermen? Hoe verloopt zo’n sessie, het stemmen en slotfeesten? In deze reeks trekken we op pad om kennis te maken met deze grote lezerscommunity. Deze keer: stemmen en vieren in de bib van Evergem.
Dit artikel gaat over het leesjaar 2024-2025.
Het is een zaterdagochtend in maart in de bibliotheek van Evergem. Tussen de boekenrekken gonst het van opwinding: het is de laatste bijeenkomst van de Leesjury. Tijd voor de stemming en het slotfeest! ‘We komen vijf keer per jaar samen,’ vertelt coördinator Mireille, die al 26 jaar de Leesjury begeleidt. ‘Tijdens het startmoment stellen we de boeken voor. Daarna komen we drie vrijdagavonden samen om telkens drie boeken te bespreken. Vandaag sluiten we het Leesjury-jaar af. Voor de kinderen is dat hét hoogtepunt van het leesjaar.’
Verspreid door de bib zitten de kinderen en jongeren met hun begeleiders om de boeken te overlopen en hun stem uit te brengen. In de jeugdafdeling frissen de jongsten hun geheugen op met een quiz over de boeken. Even verderop vult groep 4 hun stemformulieren in.
‘Iedereen heeft een ander boek op één gezet’, zegt begeleidster Emilie. ‘De juryleden speculeren volop over welk boek straks zal winnen.’ Ondertussen ontdekt een andere groep 4 de bib tijdens een speurtocht, van het magazijn tot de keuken en de bureaus. ‘Ze wilden al lang eens achter de schermen kijken’, vertelt Emilie. ‘Daarom bewaarden we dat als verrassing voor de laatste bijeenkomst.’
‘Het is boeiend om te zien wat de kinderen uit de boeken halen. Wij lezen immers vanuit het oogpunt van volwassenen; voor hen heeft het verhaal soms een heel andere betekenis.’
Emilie, begeleidster in Evergem
Op één dag stemmen en feesten
De Leesjury van Evergem heeft er bewust voor gekozen om de stemming en het slotfeest op dezelfde dag te laten plaatsvinden. ‘Vroeger bezochten we de feesten georganiseerd door de Leesjury en daarna zetten we zelf een feest op poten, samen met andere lokale bibliotheken,’ legt Mireille uit, ‘maar daar kwamen niet zoveel leden op af. Daarom combineren we nu alles in de bib van Evergem.
Elk jaar hoort er een speciale activiteit bij: een workshop, een voorstelling of bijvoorbeeld een bezoek van een blindengeleidehond, omdat die in een van de boeken voorkwam.’ Dit jaar las groep 3 Het bijna waargebeurde verhaal van Ryan, dat fantasie en werkelijkheid vermengt. Ter inspiratie knutselen de kinderen gekke vogels, zodat lezen en creativiteit hand in hand gaan. Verderop speelt groep 5 gezelschapsspelletjes en praten de jongeren over de boeken. Sommige juryleden doen al mee sinds groep 1. ‘Eerst moest ik van mijn mama, maar nu vind ik het echt leuk om over boeken te praten’, vertelt een van hen. ‘Mijn vrienden op school lezen niet veel en hier kunnen we elkaar boeken aanraden en nieuwe favorieten ontdekken.’
Genoeg begeleiders, boeken en juryleden
Ook alle begeleiders zijn aanwezig. Dat is een stevig team in Evergem. Mireille: ‘Het is nooit moeilijk om begeleiders te vinden. Veel vrijwilligers zetten zich al jarenlang in, vaak zijn het leerkrachten of ouders. Soms staan we ook op de vrijwilligersmarkt van de gemeente en onze medewerkers spreken geregeld mensen aan in de bib. Daarnaast hangt er een bordje aan de balie over de Leesjury. De begeleiders blijven ook trouw: één van hen doet dit al meer dan dertig jaar.’
Nieuwe gezichten zijn uiteraard ook welkom. Zo is dit het eerste jaar van Astrid, als begeleidster van groep 4. ‘Ik ben net naar Evergem verhuisd en wilde iets lokaal doen,’ vertelt ze. ‘Ik heb een tijdje in het onderwijs gestaan en nu kan ik op deze manier weer met kinderen werken. We krijgen een mapje van Mireille met vragen en werkvormen ter inspiratie, maar we kunnen de sessies vrij invullen. Dat is fijn.’ Begeleider Emilie knikt: ‘Het is boeiend om te zien wat de kinderen uit de boeken halen. Wij lezen immers vanuit het oogpunt van volwassenen; voor hen heeft het verhaal soms een heel andere betekenis.’
Ook juryleden vinden is geen probleem. De kinderen groeien mee met de groepen en ook hun broers en zussen sluiten vaak aan. Mireille: ‘Daarnaast voeren we promotie op scholen, via flyers en onze nieuwbrief.’
De bibliotheek koopt acht exemplaren van elk boek, tenzij er minder juryleden zijn. Een deel van die boeken wordt achteraf aan de scholen van Evergem geschonken. Zo leeft het leesplezier ook na de bijeenkomsten verder in de hele gemeente.
(De tekst gaat verder onder de foto's.)
© Simon Bequoye en Iedereen Leest
Wie wint?
Nadat de stemformulieren zijn ingeleverd, blijft de spanning in de bib voelbaar. Terwijl de coördinatoren de stemmen tellen, verspreiden de kinderen zich door de ruimte: sommigen bladeren nog in boeken, anderen beginnen een spelletje of een creatieve activiteit. Nadat de juryleden een punt pizza gegeten hebben, verzamelen ze zich in de grote zaal, waar de winnende boeken één voor één worden bekendgemaakt. Nog meer dan nationale winnaars willen de kinderen weten welke boeken in Evergem favoriet waren.
Met het tromgeroffel en de bekendmaking komt ook het Leesjury-jaar ten einde. Diploma's worden uitgedeeld, begeleiders bedankt en de kinderen verlaten de bib met een voldaan gevoel. Voor Mireille mag dit nog vele jaren zo doorgaan: ‘Het mooie is dat we groepen hebben voor elke leeftijd, van kleuters tot groep 7. We doen al mee sinds 1988 en ik kan me de bib niet meer voorstellen zonder Leesjury.’
Tips van Mireille
-
Schrijf zeker ook de scholen aan. Licht de werking bijvoorbeeld toe tijdens een klasbezoek.
-
Communicatie is belangrijk. De juryleden ontvangen vóór de eerste bijeenkomst alle praktische informatie en vergaderdata.
Tip van Iedereen Leest
- Gebruik de sjablonen van de Leesjury om je lokale winnaars bekend te maken. Zo maak je het eenvoudig om de boeken onder de aandacht te brengen en te vieren.
- Maak gebruik van het kant-en-klare materiaal dat we ontwikkelen: allerlei vragen en opdrachten om de boeken op te frissen vóór het stemmen of om te gebruiken als activiteit op een slotfeest.