De Leesjury is een leesclub voor kinderen en jongeren, waarbij de juryleden boeken lezen, bespreken en beoordelen. Maar wat gebeurt er allemaal achter de schermen? Hoe verloopt zo’n sessie, het stemmen en de slotfeesten? In deze reeks trekken we op pad om kennis te maken met deze grote lezerscommunity. Deze keer: de ‘escape room’ van groep 6 in de bib van Lommel.
De Leesjury in Lommel heeft een bloeiende werking met meer dan duizend leden, vooral dankzij de samenwerking met scholen. Er lezen 89 klassen mee, van groep 1 tot en met groep 4, en Leesjury Start wordt uitgerold in 7 klassen. ‘Per twee ingeschreven klassen kopen wij één exemplaar van de boeken’, zegt coördinator Tinne Mertens. ‘Dit exemplaar mag nadien in de klasbib blijven. Zo kunnen we kwalitatieve boeken aanbieden in klas- en schoolbibliotheken. Ook dat is leesbevordering.
Naast de Leesjury bezoeken klassen ons regelmatig, soms voor een activiteit of auteurslezing, soms voor een klasuitlening. De wisselwerking tussen klas en bib is een meerwaarde voor het leesonderwijs in Lommel, dus wij beschouwen leerkrachten als onze belangrijkste partners.
In de bib zelf komen groep 3 tot en met 6 samen. Die laatste groep bestaat nog maar sinds 2024-2025.
Voordien was er niet genoeg animo voor, dacht de bib, maar begeleider Sammie Stege polste bij leden van groep 5 en vier jongeren waren enthousiast om de leesclub verder te zetten. ‘Idealiter is er een doorstroom. Groep 7 is er nog niet, maar we hebben wel een boekenclub voor jongvolwassenen en een 40+-groep.’
Op een doordeweekse dinsdagavond staat Leesjury-begeleider Sammie ons vrolijk op te wachten in de bibliotheek van Lommel. Hoewel ze een fervent lezer is, is ze zelf nooit lid geweest van de Leesjury. 'Ik ontdekte de Leesjury pas toen ik stage liep in de bib voor mijn lerarenopleiding Nederlands’, legt ze uit. ‘Toen ik hier begon te werken, werd ik dus maar al te graag begeleider. Eerst zat ik bij groep 4 en 5, nu ook groep 6, waardoor ik mee doorstroom met de leden en hen zie opgroeien en ontwikkelen als lezers.’
De Leesjury zorgt voor een goede band tussen kinderen en de bib en Sammie merkt dat de kinderen en jongeren daardoor vaker komen. Toch vraagt het ook om een actieve houding om de leden te behouden.
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest
‘We maken van onze samenkomsten een actief, huiselijk moment, wat de leden appreciëren. Hun enthousiasme slaat weer over op anderen. Daarom vraag ik de juryleden altijd of ze nog potentiële deelnemers kennen. We rectruteren ook actief nieuwe leden via flyers en door kinderen aan te spreken in de bib.’
Het boek dat deze avond bij groep 6 op de agenda staat, is Glitch game van Evy Danckers. Het gaat over Nell die een uitweg zoekt in games nadat haar tweelingbroer gestorven is. Ze mag zelfs meedoen aan de Glitch Game, een wedstrijd die haar helemaal opslokt. Terwijl de leden, vier in totaal, één voor één binnenkomen, blijkt al snel dat de meningen over het boek verdeeld zijn. Vooral het open einde roept vragen op.
Voor elke bijeenkomst haalt Sammie vragen uit de inspiratiefiches, maar ze voegt daar graag wat actie aan toe. ‘Afwisseling en actie werkt voor alle groepen, ongeacht de leeftijd. Ook de leesjuryleden van groep 6 doen graag een quiz of spel, omdat het de bijeenomsten minder schools maakt.
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest
Ik wissel daarbij af tussen analoge en digitale opdrachten, zoals een online quiz, videomateriaal... Zo is er voor ieder wat wils. Verder voorzie ik een kleine traktatie: de Leesjury is toch altijd een klein feestje.’
Ook coördinator Tinne gelooft dat creatie een goede manier is om basisvertrouwen te creëren in de groep. ‘Er zijn weinig bijeenkomsten, dus je hebt niet veel tijd om een groep te vormen. Door de creatieve verwerking leren de jongeren elkaar op een ongedwongen manier kennen, waardoor ze makkelijker met elkaar in gesprek gaan.’
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest
Voor Glitch game bedacht Sammie een heuse escape room. ‘Stel je voor dat je in een kamer zit en eruit wilt,’ zegt ze, ‘maar om de sleutel te krijgen, heb je een code nodig. Het eerste cijfer krijgen jullie al.’ Ze schrijft een 3 op een stuk papier. ‘Het tweede nummer kan je bemachtigen door een avatar te tekenen waarmee je zou gamen.’ De stiften en potloden worden bovengehaald en na tien minuten overlopen ze hun avatars, van ‘Grey Man’, die als wapen een ster heeft, tot ‘Ariana Little’, die de zon opgegeten heeft. Daarna is het tijd voor een gigantische woordzoeker met woorden uit Glitch game en de laatste opdracht is een Kahoot-quiz waarin de meisjes hun kennis van het boek testen.
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest
De escape room brengt het boek op een speelse manier tot leven. De opdrachten dagen de jongeren uit om actief met het verhaal en de personages bezig te zijn, wat tot leuke discussies en inzichten leidt. Nadat ook het laatste cijfer van de code bekend is, moeten de juryleden uitzoeken wat ze daarmee kunnen doen. Het blijkt de postcode van Lommel te zijn, die leidt naar de geschiedenisboeken over Lommel. ‘Aha, gevonden!’, roept Kato, wanneer ze een verstopte doos koekjes uit het rek haalt.
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest
We merken dat er veel kinderen geïnteresseerd zijn in verhalen, maar moeite hebben om hun weg te vinden in het aanbod. De Leesjury is een enorme hulp om boeken te kiezen.
Coördinator Tinne
Met zoveel actie is een uur snel voorbij. Sammie heeft nog één verrassing: het volgende boek dat ze zullen bespreken is Met jou is het anders van Hanne Eerdekens, en omdat de auteur in de naburige gemeente woont, zal die de volgende bijeenkomst bijwonen. Zo leren de juryleden telkens een nieuw boek kennen, waar ze misschien zelf niet naar gegrepen zouden hebben. 'We merken dat er veel kinderen geïnteresseerd zijn in verhalen, maar moeite hebben om hun weg te vinden in het aanbod’, zegt Tinne. ‘De Leesjury is een enorme hulp om boeken te kiezen, ook buiten de Leesjury om. Doordat kinderen en jongeren in aanraking komen met een divers gamma aan boeken, kunnen ze makkelijker en breder keuzes maken.’
Ook na het officiële Leesjury-jaar houdt het leesplezier trouwens niet op. De leden van groep 6 hebben namelijk besloten om maandelijks boeken te blijven bespreken. Een lezer pauzeert immers niet, die blijft voortdurend nieuwe werelden ontdekken. En daar samen over praten is des te motiverend. ‘De leden kwamen zelf met het idee en ik kan dit prima ondersteunen’, zegt Sammie. ‘Er zijn zelfs nog nieuwe jongeren die eens willen proeven van deze tienerleesclub. Als zij ook in de Leesjury komen, ontstaat er een krachtige wisselwerking.’
(c) Michiel Devijver - Iedereen Leest